694 478 125

Pracoholizm czy pasja pracy czy wypalenie zawodowe?
Definicja pracoholizmu ewaluowała od 1971r. Warto wspomnieć też o pojawieniu się różnicowania pasji pracy i pracoholizmu.
Poniższa tabela pokaże zasadnicze różnice pomiędzy pasją pracy , a pracoholizmem
 

Cecha

Pasja pracy

Pracoholizm

Liczba godzin pracy

Duża

Duża

Satysfakcja z pracy

Duża

Brak

Wewnętrzny przymus pracy

( sam chcę pracować)

Duży

Brak

Zewnętrzny przymus pracy

(ktoś każe mi pracować)

Brak

Duży

Pozytywny stan umysłu

Tak

Zwykle nie

Brak równowagi miedzy pracą a życiem prywatnym

Tak

Tak

Wigor, energia, wytrzymałość wobec przeciwności

Tak

Brak

Zapał do pracy

Tak

Nie

Obciążenie pracą

Tak

Tak

Przeciążenie pracą

Nie

Tak

Wysoki poziom zajętości pracą

Tak

Tak

Poczucie sensu pracy

Wysokie 

Niskie

Postrzeganie siebie jako zdolnych do radzenia sobie z wyzwaniami w pracy

Wysokie

Niskie

Uczucie bezustannego zapracowania

Nie

Tak

Uczucie naprzemiennych faz przymusu pracowania i unikania pracy

Nie

Tak

Uczucie stałej potrzeby zmiany aktywności w związku z deficytem koncentracji uwagi

Nie

Tak

Nadmierne skupianie się na detalach w pracy

Nie

Tak

Nadkompensowanie pracą niskiego poczucia własnej wartości

Nie

Tak

Uporczywe dążenie do unikania /redukcji negatywnych emocji poprzez nadmiar pracy

Nie

Tak

Brak umiejętności wyłączania się z pracy – strefa myśli, wyobrażeń, aktywności rekreacyjnych

Nie

Tak

 

Z tabeli możemy łatwo wywnioskować , że pasja pracy jest zdrowa , a pracoholizm może prowadzić do choroby.


Warto, jeszcze zauważyć, ze syndrom pracoholizmu często bywa mylony z zespołem wypalenia zawodowego, chociaż pewne objawy wypalenia zawodowego i pracoholizmu są podobne, każde ze zjawisk jednak ma wyraźnie odmienne właściwości.


Przeciążenie pracą w przypadku pracoholizmu związane jest z przymusem pracowania i z zastępczą regulacją emocji, natomiast wypalenie zawodowe jest związane z utratą przez człowieka poczucia znaczenia pracy. Wypalenie zawodowe odnosi się tylko do działalności zawodowej polegającej często na pracy z ludźmi, natomiast pracoholizm może dotyczyć każdego zajęcia ukierunkowanego na cel, które traktowane jest przez osobę jako praca (por.Wojdyło,2003).


Zarówno u wypalonych zawodowo jak i uzależnionych obserwuje się symptomy wyczerpania psychofizycznego : przy czym osoby wypalone przeżywają wyczerpanie emocjonalne powiązane z obniżeniem zaangażowania w pracę ( Chirkowska-Smolak,2012; Sęk, 2000), natomiast u osób uzależnionych wyczerpanie psychofizyczne występuje ze stałym wzrastającym zaangażowaniem w pracę (Wojdyło, 2003)


Z powyższego wynika, że zarówno sposób wykonywania pracy jak i podejście do pracy, niezależnie czy mówimy o pracoholizmie czy wypaleniu zawodowym, jest niekorzystne dla pracowników , gdyż może być generatorem chorób psychosomatycznych i zaburzeń psychicznych.


Warto zadać sobie pytanie -  czy  można temu przeciwdziałać, jeśli tak , to jak ?


Nauczenie się  – podnoszenia własnej samooceny, dostrzegania i budowania własnej wartości, nauczenie się zarządzania stresem i prawidłowej kontroli negatywnych emocji – będzie owocowało – podejściem do pracy z pasją , a nie z przymusem.


Elżbieta Bonder
Lekarz chorób wewnętrznych, specjalista leczenia chorób psychosomatycznych, autorka programu Stop Stres , który jest aktywną profilaktyką chorób psychosomatycznych i zaburzeń psychicznych